Gen Z wil leveren. Geef ze autonomie, kaders en iemand die meeloopt

Hoe begeleid je de generatie die nu de arbeidsmarkt op komt? Over die vraag ging werkmakers, het programma van de nationale vacaturebank op new business radio. Onze talentmanager Charlotte Snijders schoof aan als expert. Ze sprak over leiderschap, autonomie en werkdruk bij young professionals. Een groep waar we bij skyscrapers veel mee werken, naast onze ervaren professionals. In deze blog zetten we haar belangrijkste inzichten op een rij.

De rol van een talentmanager

Skyscrapers is een detacheringsbureau. Al tien jaar zetten we professionals in bij overheden, op maatschappelijke opgaven in het fysieke domein. Van starters met een paar jaar werkervaring tot mediors en seniors die al jaren meedraaien. Dat kan als opdracht, of als detachering die uitmondt in een vaste baan.

Charlotte begeleidt onze professionals vanaf het moment dat ze bij een opdrachtgever starten. Ze verzorgt de onboarding, helpt hen regie te pakken op de werkvloer en kijkt waar ze kunnen groeien binnen hun rol of team. Daarmee ontlast ze ook de manager. Een leidinggevende die veertig mensen aanstuurt, heeft niet altijd tijd om elke nieuwe collega intensief te begeleiden. Charlotte stuurt zelf niet aan. Ze coacht, adviseert en denkt mee.

Elke generatie en elk ervaringsniveau vraagt iets anders. In de uitzending lag de focus op young professionals tot een jaar of 29. Daar gaat deze blog dus ook vooral over.

Autonomie werkt, maar alleen binnen kaders

Wat deze generatie zoekt, is autonomie. Daar worden ze gemotiveerd van. Tegelijk hebben ze nog niet de kennis en jarenlange ervaring van hun collega’s. “Autonomie is iets waar ze van gaan rennen,” zegt Charlotte. “Maar de kaders zijn heel belangrijk.”

Geef behapbare stukken

Een goede manager geeft vrijheid, maar bepaalt ook welke stukken iemand meekrijgt. Niet het hele vraagstuk in één keer, maar een deel dat te overzien is. En hij maakt duidelijk wat hij verwacht. Moet iemand iets laten zien, of juist dingen ter discussie stellen? De oplossing hoeft niet meteen op tafel. Vragen blijven stellen, iets toevoegen, goed luisteren en leren: dat is de juiste houding.

Loop mee in plaats van los te laten

Volgens Charlotte blijft een goede manager naast iemand lopen. Dat is ook een groot deel van haar eigen werk: kort inchecken en vragen wat iemand ziet, merkt en ervaart. Jonge professionals kunnen dat heel goed benoemen, als je er maar naar vraagt.

De verborgen druk van willen leveren

Leveren wordt steeds belangrijker. Professionals vormen samen een team en moeten daar snel een goede rol in pakken. Bij deze generatie zit die drang om te leveren alleen heel diep.

Waar die overtuiging vandaan komt

We zijn flexibeler gaan werken. Niet meer van negen tot vijf, maar zelf je tijd indelen en verantwoordelijkheid krijgen. Precies wat jonge professionals willen. Maar daarmee komt ook de gedachte: ik weet wat er van me verwacht wordt, dus ik moet leveren.

Gaat het een dag niet lekker en lukt dat niet? En de dag erna ook niet? Dan ontstaat er veel interne stress. “Dat zie je niet zo snel bij iemand,” zegt Charlotte. “Maar het is wel precies wat op den duur kan leiden tot overspannenheid of een burn-out.”

Hoe we daarmee omgaan

Charlotte vraagt door en haalt die overtuiging er af en toe uit. Waarom moet je nu al presteren? En wat is presteren volgens jou eigenlijk?

Loopt iemand vast of mist diegene kaders, dan legt ze de regie terug bij de professional zelf. Wat heb je nodig om weer grip te krijgen? Zodat iemand vanuit kracht naar de manager kan gaan en kan zeggen: hier loop ik vast, dit heb ik nodig. Soms is het ook gewoon op weg helpen, door iemand te koppelen aan een collega van een andere afdeling. Dat korte inchecken en meelopen heeft deze generatie hard nodig.

Werken in het fysieke domein: complex en politiek gevoelig

Onze professionals werken aan de grote ruimtelijke opgaven van Nederland. Waterbeheer en droogte. Mobiliteit en verkeersveiligheid, nu het steeds voller wordt. Het tekort op de woningmarkt. En netcongestie, de overbelasting van het stroomnet in de piekuren. Want als we woningen bouwen die we niet kunnen aansluiten, hebben we ook een probleem.

Wie ben jij aan tafel?

Neem het invoeren van 30 km per uur in de stad. Daar zitten veel lagen en belangen aan vast. Wie daar instapt met een paar jaar werkervaring, moet niet alleen inhoudelijk nadenken, maar ook weten welke rol en verantwoordelijkheid hij aan tafel heeft. Dat spanningsveld is voelbaar.

Daar komt vaak de gedachte bij: ik ben nog maar een starter, wie ben ik om hier iets van te vinden? Juist dan zijn duidelijke kaders van de manager belangrijk. En werken voor de overheid is echt anders dan voor een commercieel bedrijf. Het draait niet om winst, maar om de samenleving en de burger.

Jong en ervaren versterken elkaar

Bij verschillende gemeenten worden onze professionals inmiddels toegevoegd aan crisisteams of teams die nadenken over hoe we met deze opgaven omgaan. Daar zie je goed hoe jong en ervaren elkaar aanvullen. Naast een young professional zitten mensen met tien, twintig, dertig jaar ervaring, die zich dezelfde vraag stellen: hoe gaan we dit oplossen? Ervaring brengt kennis van de organisatie, de politiek en het vak. Jonge professionals brengen een frisse blik en willen graag als gelijke meedenken.

Die combinatie is precies waar wij in geloven. Opgaven als netcongestie en het woningtekort vragen om senioriteit én om vernieuwing. Daarom zetten we beide in: ervaren professionals die direct zelfstandig het verschil maken, en jonge professionals die we begeleiden om uit te groeien tot de mediors en seniors van morgen.

Wel met een kanttekening van Charlotte voor de jongste generatie: “Je moet ervoor zorgen dat je niet de koploper wordt, want anders word je teruggefloten.”

Herkenning maakt sterker

In de uitzending vertelde de presentator hoe hij als nieuwe hoofdredacteur een jaar lang leiderschapstrainingen volgde. Halverwege besloot de groep een sessie alleen te besteden aan ervaringen delen. Dat bleek waardevoller dan welke gesprekstechniek ook. Een mooi voorbeeld dat dit niet aan leeftijd gebonden is.

Dat zien we bij skyscrapers ook. Professionals van verschillende organisaties volgen bij ons samen trainingen, onder meer in directe communicatie, lastige één-op-één gesprekken en veranderkunde. Ze werken in dezelfde sector en lopen tegen dezelfde dingen aan. Wat Charlotte daar het vaakst hoort: fijn dat anderen hier ook tegenaan lopen. Dat geeft herkenning en zelfvertrouwen. Ik ben niet gek, ik ben gewoon zoekende. En misschien kan ik meer dan ik dacht.

Van een zeven naar een negen

Veel mensen willen graag in de publieke sector werken, maar wie daar nog geen ervaring heeft, komt er niet makkelijk binnen. Daarom kijken we naar vaardigheden en competenties. Wat gaat iemand goed af? Daar zit het talent, en dat ontwikkelen we van een zeven naar een negen.

Charlotte noemt dat bijschaven. Iemand een spiegel voorhouden: dit kun je goed, maar hoe zet je het hier in, in deze setting? Wat werkt? Dat geldt voor een starter, maar net zo goed voor een ervaren professional die overstapt vanuit het bedrijfsleven en de overheid nog moet leren kennen.

Voer het gesprek voordat je vertrekt

Rond anderhalf jaar zien we bij young professionals iets gebeuren. Ze hebben hun eerste strepen verdiend en weten wat ze waard zijn. Dan komt de vraag: blijf ik hier of ga ik verder?

Charlotte besteedt daar veel aandacht aan. Wat zoek je, wat wil je, wat voel je? En hoe betrekken we de manager erbij? Want die verdient de kans om iemand te behouden. Veel jonge professionals vinden dat gesprek spannend. Ik zit niet op mijn plek, maar ik vind de organisatie wel leuk. Of: ik zit goed, maar weet niet of ik hier nog drie jaar blijf. Dat is juist een goede basis voor een gesprek. En komt er geen oplossing uit, dan is dat ook een antwoord. “Dat gesprek moet gevoerd worden voordat je de deur uitloopt,” zegt Charlotte. “Dat moet je jezelf gunnen, en je manager die in jou heeft geïnvesteerd.”

Wat managers hieruit kunnen meenemen

• Geef autonomie, maar met heldere kaders en behapbare stukken.
• Check kort en vaak in. Vraag wat iemand ziet, merkt en ervaart.
• Wees alert op de stille druk om te leveren. Die zie je niet vanzelf.
• Maak duidelijk welke rol iemand aan tafel heeft, zeker bij politiek gevoelige dossiers.
• Combineer ervaring en frisse blik in je team. Ze versterken elkaar.
• Zorg dat het loopbaangesprek gevoerd wordt, voordat iemand vertrekt.

Wil je weten hoe skyscrapers jouw team kan versterken op opgaven in het fysieke domein, met jonge of ervaren professionals? Neem gerust contact met ons op.